کاربرد PLC زیمنس در صنعت برق

کاربرد PLC زیمنس در صنعت برق

 |  مطالب عمومی  |  ۱۲ بازدید

کاربرد PLC زیمنس در صنعت برق، راهی برای تبدیل وضعیت تجهیزات و داده‌های اندازه‌گیری به تصمیم‌ها و فرمان‌های کنترلی منظم، تکرارپذیر و قابل‌پیگیری است.

کاربرد PLC زیمنس در صنعت برق، راهی برای تبدیل وضعیت تجهیزات و داده‌های اندازه‌گیری به تصمیم‌ها و فرمان‌های کنترلی منظم، تکرارپذیر و قابل‌پیگیری است. این کنترل‌گرها می‌توانند وضعیت کلیدها، کنتاکتورها، موتور‌ها و دستگاه‌های اندازه‌گیری را دریافت کنند، منطق تعریف‌شده را اجرا کنند و خروجی‌هایی را برای راه‌اندازی، توقف، هشدار یا مدیریت بار فعال سازند. به همین دلیل، PLCها در تابلوهای کنترل موتور، تأسیسات صنعتی، سامانه‌های کمکی نیروگاه، پایش انرژی و بخش‌هایی از اتوماسیون پست برق به‌کار می‌روند.
اهمیت PLC تنها در جایگزینی مدارهای رله‌ای نیست. در سامانه‌های جدید، کنترل‌گر می‌تواند با رابط انسان‌ـ‌ماشین (HMI)، سامانهٔ نظارتی و گردآوری داده (SCADA)، درایوها و پاورمترها تبادل اطلاعات داشته باشد. این ارتباط امکان مشاهدهٔ وضعیت از یک نقطهٔ مرکزی، ثبت هشدارها، تشخیص سریع‌تر اختلال و اصلاح برنامهٔ کنترل را فراهم می‌کند. نمونهٔ کاربردی زیمنس برای ارتباط S7-1200 با دستگاه‌های پایش توان SENTRON PAC3200 از طریق Modbus TCP، نمونه‌ای روشن از پیوند میان اندازه‌گیری برق و کنترل‌گر است.
بااین‌حال، plc زیمنس را نباید جایگزین همهٔ تجهیزات برق یا حفاظت دانست. وظایف کنترل توالی، مدیریت بار و گردآوری وضعیت با وظایف حفاظتی اتصال کوتاه و اضافه‌جریان یکسان نیستند. رله‌ها و کلیدهای حفاظتی مناسب باید حفاظت الکتریکی را طبق طراحی انجام دهند؛ PLC معمولی به‌تنهایی نباید برای قطع خطا یا تضمین ایمنی به‌کار رود، مگر آن‌که سامانه و کارکرد آن با تجهیزات و معماری تأییدشدهٔ لازم طراحی شده باشد.
زیمنس خانواده‌های مختلف SIMATIC را برای سطوح متفاوتی از اتوماسیون عرضه می‌کند. S7-1200 G2 به‌عنوان کنترل‌گری فشرده برای اتوماسیون پایه معرفی شده است، درحالی‌که S7-1500 ساختار ماژولار و قابلیت توسعه برای کاربردهای پیچیده‌تر دارد. انتخاب مناسب باید بر پایهٔ تعداد سیگنال‌ها، نوع اندازه‌گیری، نیاز ارتباطی، سطح دسترس‌پذیری و توسعهٔ آتی انجام شود، نه صرفاً نام تجاری یا بیشینه‌کردن توان سخت‌افزار.
این مقاله ساختار PLCهای زیمنس، کاربرد آن‌ها در تابلوها و تأسیسات برق، ارتباط با تجهیزات اندازه‌گیری و اصول طراحی و راه‌اندازی را بررسی می‌کند. هدف، ارائهٔ تصویری واقع‌بینانه از جایگاه PLC است: ابزاری توانمند برای کنترل و نظارت که ارزش آن زمانی آشکار می‌شود که مرز مسئولیتش با حفاظت الکتریکی روشن باشد و کل سامانه بر اساس نیاز واقعی پروژه طراحی شود.

Application of Siemens PLCs in the Power Industry

ساختار و خانواده‌های PLC زیمنس

PLC یا کنترل‌گر منطقی برنامه‌پذیر، از واحد پردازش مرکزی (CPU)، منبع تغذیه، ماژول‌های ورودی و خروجی، تجهیزات ارتباطی و برنامهٔ کنترلی تشکیل می‌شود. CPU برنامه را اجرا می‌کند و بر اساس وضعیت سیگنال‌های ورودی، خروجی‌های مناسب را تغییر می‌دهد. برای نمونه، کنترل‌گر می‌تواند با دریافت فرمان اپراتور و تأیید آماده‌بودن درایو، خروجی راه‌اندازی موتور را فعال کند؛ اگر ورودی خطای حرارتی یا توقف اضطراری ظاهر شود، منطق برنامه فرمان عادی را متوقف می‌کند و وضعیت را به سامانهٔ نظارتی گزارش می‌دهد.
ورودی و خروجی دیجیتال برای حالت‌های گسسته مانند روشن/خاموش، باز/بسته یا خطا/آماده مناسب است. ورودی و خروجی آنالوگ برای مقادیر پیوسته مانند جریان، ولتاژ، دما یا نقطهٔ تنظیم استفاده می‌شود. بسیاری از اندازه‌گیری‌های برق، مانند توان و انرژی، با اتصال مستقیم سیم به ورودی PLC به‌دست نمی‌آیند؛ معمولاً پاورمتر یا مبدل اندازه‌گیری سیگنال را فراهم می‌کند و PLC داده را از طریق شبکه یا خروجی متناسب دریافت می‌کند. انتخاب نوع ماژول به تعداد و نوع سیگنال‌ها، دقت لازم، روش ایزولاسیون و محیط نصب وابسته است.
plc زیمنس 1200 برای پروژه‌های فشرده و اتوماسیون پایه مناسب است؛ از جمله کنترل یک تابلو موتور، سامانهٔ پمپاژ، تجهیزات جانبی ساختمان صنعتی یا بخش کوچک‌تری از یک خط. صفحهٔ رسمی زیمنس درباره S7-1200 G2 بر طراحی کم‌حجم، عملکرد و ارتباطات بهبودیافته و امکان توسعه تأکید می‌کند. در پروژه‌های کوچک، این خانواده می‌تواند با تعداد محدودی ماژول نیازهای کنترل و پایش را پوشش دهد. لازم است مشخصات دقیق CPU، ورودی‌ـ‌خروجی، حافظه و قابلیت‌های ارتباطی هر مدل بررسی شود؛ نام خانواده به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که هر قابلیت در همهٔ مدل‌ها وجود داشته باشد.
S7-1500 زیمنس برای کاربردهای پیچیده‌تر و نیازمند گسترش‌پذیری بیشتر عرضه می‌شود. زیمنس ساختار ماژولار این خانواده را با CPUهای گوناگون، ماژول‌های سیگنال و فناوری، و پیکربندی مرکزی یا توزیع‌شده معرفی می‌کند. این ویژگی امکان طراحی سامانه‌هایی با تعداد بیشتر سیگنال، نیازهای ارتباطی گسترده‌تر و اتصال به سامانه‌های بالادستی را فراهم می‌سازد. بر اساس اطلاعات رسمی زیمنس، این خانواده با محیط مهندسی TIA Portal یکپارچه است و قابلیت‌های ارتباطی از جمله PROFINET و OPC UA در پیکربندی‌های مربوط مطرح‌اند. درجهٔ حفاظت اعلام‌شده برای S7-1500 برابر IP20 است؛ بنابراین نصب آن در تابلو و تأمین حفاظت محیطی مناسب اهمیت دارد. 
در انتخاب میان این خانواده‌ها، صرفاً ظرفیت اسمی CPU ملاک نیست. باید تعداد ورودی‌ها و خروجی‌ها، نیاز به توسعه، سرعت پردازش، شمار تجهیزات شبکه‌ای، شیوهٔ نگهداری و موجودی قطعات در نظر گرفته شود. انتخابی که اندکی ظرفیت رزرو داشته باشد، در برابر توسعهٔ آینده انعطاف ایجاد می‌کند؛ اما انتخاب سخت‌افزار بسیار بزرگ‌تر از نیاز، هزینه و پیچیدگی را بی‌جهت بالا می‌برد.
موضوع دیگر، ایمنی است. برخی کاربردها ممکن است به کنترل‌گر یا ماژول‌های Fail-safe نیاز داشته باشند؛ این قابلیت برای اجرای منطق ایمنی در معماری تأییدشده به‌کار می‌رود و به معنی حذف کلیدهای حفاظتی، رله‌های ایمنی یا تجهیزات تخصصی نیست. تحلیل ریسک، استانداردهای مرتبط و شرایط بهره‌برداری تعیین می‌کنند چه سطحی از ایمنی لازم است. به‌خصوص در برق قدرت، وظیفهٔ حفاظت اتصال کوتاه و اضافه‌جریان معمولاً بر عهدهٔ رله‌ها و کلیدهای حفاظتی مناسب است، نه برنامهٔ عادی PLC.

کاربردهای PLC زیمنس در تأسیسات و شبکه‌های برق

یکی از رایج‌ترین کاربردها، کنترل تابلوهای موتور است. PLC می‌تواند توالی روشن‌شدن چند موتور را تنظیم کند، از راه‌اندازی هم‌زمان بارهای بزرگ جلوگیری کند و وضعیت کنتاکتور، درایو، کلید محلی و رله اضافه‌بار را پایش کند. بر اساس منطق پروژه، اجازهٔ راه‌اندازی ممکن است تنها زمانی صادر شود که شرایطی مانند آماده‌بودن تجهیز، بسته‌بودن شیر یا وجود فشار مناسب برقرار باشد. چنین کنترلی در ایستگاه‌های پمپاژ، سامانه‌های تهویه، کمپرسورها، خطوط تولید و تأسیسات کمکی نیروگاه کاربرد دارد.
در کنترل موتور، PLC معمولاً با درایو دورمتغیر یا سافت‌استارتر ارتباط برقرار می‌کند. فرمان حرکت، توقف و نقطهٔ تنظیم سرعت می‌تواند از کنترل‌گر صادر شود و وضعیت‌هایی مانند آماده‌به‌کار، هشدار یا خطای درایو به آن بازگردد. استفاده از داده‌های ارتباطی در کنار ورودی‌های سیمی، تصویر کامل‌تری از وضعیت تجهیز می‌دهد؛ ولی طراحی باید روشن کند کدام فرمان‌ها از PLC و کدام از کلید محلی یا سامانهٔ بالادستی صادر می‌شوند. همچنین در شرایط از دست‌رفتن ارتباط باید رفتار ایمن و قابل‌پیش‌بینی تعریف شود.
کاربرد دیگر PLC، اجرای اینترلاک در تابلوهای توزیع و انتقال است. اینترلاک مانع از اجرای فرمان‌های ناسازگار می‌شود؛ مثلاً در یک آرایش طراحی‌شده می‌تواند از صدور هم‌زمان فرمان وصل به دو کلیدی جلوگیری کند که نباید هم‌زمان بسته باشند. PLC همچنین می‌تواند وضعیت کلیدها و آلارم‌ها را نمایش دهد و توالی‌های مجاز بهره‌برداری را اجرا کند. اما منطق نرم‌افزاری به‌تنهایی نباید تنها مانع وقوع وضعیت خطرناک باشد. برای عملکردهای مهم، اینترلاک سخت‌افزاری و حفاظت‌های مستقل باید متناسب با طراحی در نظر گرفته شوند و سناریوهایی مانند قطع تغذیه، خرابی ورودی، چسبیدن کنتاکت یا هنگ‌کردن ارتباط آزموده شوند.
در پست‌های برق، PLC می‌تواند در نظارت بر تجهیزات کمکی و گردآوری وضعیت مشارکت کند: سامانه تهویه، روشنایی، شارژر باتری، آلارم‌های محیطی، وضعیت کلیدها و برخی توالی‌های کنترل تعریف‌شده. اطلاعات می‌تواند به hmi زیمنس یا SCADA فرستاده شود تا اپراتور از وضعیت بخش‌های مختلف آگاه باشد. حدود نقش PLC باید با فلسفهٔ بهره‌برداری پست و طرح حفاظتی هماهنگ باشد. وظایف حفاظتی اصلی و پشتیبان، از جمله تشخیص برخی خطاهای شبکه و صدور فرمان قطع، معمولاً به رله‌های حفاظتی تخصصی سپرده می‌شود. PLC می‌تواند با سامانهٔ حفاظت تبادل وضعیت داشته باشد، اما جایگزینی حفاظت با کنترل‌گر عادی نیازمند طراحی تخصصی و تأییدشده است.
پایش انرژی و مدیریت بار از کاربردهای مهم دیگر است. با دریافت داده از پاورمترها، PLC زیمنس می‌تواند مقادیر ولتاژ، جریان، توان، ضریب توان یا انرژی را برای نمایش و تصمیم‌گیری در اختیار بگذارد. یک منطق مدیریت بار ممکن است بارهای غیرحیاتی را بر اساس اولویت خاموش کند یا روشن‌شدن آن‌ها را به تعویق بیندازد تا ظرفیت منبع رعایت شود. سامانه همچنین می‌تواند نزدیک‌شدن به حد توان را هشدار دهد، وضعیت فیدرها را ثبت کند یا داده‌ها را به سامانهٔ مدیریت انرژی ارسال کند. البته اندازه‌گیری و نمایش به‌تنهایی صرفه‌جویی ایجاد نمی‌کند؛ اثر واقعی زمانی پدید می‌آید که تحلیل داده به اقداماتی مانند اصلاح برنامهٔ مصرف، رفع بارهای بی‌بازده یا کاهش اوج تقاضا منجر شود.
یک نمونهٔ مستند زیمنس، تبادل دادهٔ PLC مدل S7-1200 با چند دستگاه پایش توان SENTRON PAC3200 از طریق Modbus TCP است. این نمونه نشان می‌دهد که مقادیر تجهیزات اندازه‌گیری را می‌توان به کنترل‌گر رساند و در منطق یا نمایش سامانه به‌کار برد. نمونهٔ کاربردی زیمنس: تبادل داده میان S7-1200 و SENTRON PAC3200. تجهیزات اندازه‌گیری SENTRON نیز برای ایجاد شفافیت مصرف انرژی و پایش شبکهٔ توزیع معرفی می‌شوند. زیمنس، تجهیزات اندازه‌گیری SENTRON. در اجرای چنین راهکاری باید نقشهٔ رجیسترها، نوع داده، مقیاس، علامت‌داربودن اعداد و ترتیب کلمات طبق مستندات مدل دقیق دستگاه بررسی شود.
در سامانه‌های تولید پراکنده و انرژی‌های تجدیدپذیر، پی ال سی زیمنس ممکن است کنترل تجهیزات کمکی مانند پمپ‌های خنک‌کننده، تهویه، آلارم‌ها یا وضعیت قطع‌کننده‌ها را انجام دهد و اطلاعات را به سامانهٔ نظارتی بفرستد. در مقابل، کنترل مبدل توان و هماهنگی حساس با شبکه غالباً با سامانه‌های اختصاصی سازنده و الزامات اتصال به شبکه مرتبط است. بنابراین معماری باید روشن کند کدام کنترل در PLC، کدام در کنترل‌گر مبدل و کدام در سامانهٔ حفاظتی انجام می‌شود. صدور فرمان بدون رعایت محدودیت‌های بهره‌برداری و حفاظت می‌تواند خطرآفرین باشد.
در ساختمان‌ها و مجتمع‌های صنعتی نیز plc زیمنس می‌تواند زمان‌بندی بارهای بزرگ، تهویه، پمپ‌ها و روشنایی را بر پایهٔ برنامهٔ کاری یا ظرفیت برق مدیریت کند. راه‌اندازی پله‌ای بارها می‌تواند از ایجاد جهش‌های غیرضروری در تقاضا جلوگیری کند. جمع‌آوری دادهٔ کنتورها نیز امکان مقایسهٔ مصرف بخش‌ها و شناسایی الگوهای غیرعادی را فراهم می‌سازد. این کاربردها زمانی بیشترین فایده را دارند که داده‌ها با واحدهای درست، زمان‌بندی مناسب و کیفیت قابل‌اعتماد ثبت شوند و مسئول بهره‌برداری از نتایج برای تصمیم عملی استفاده کند.

معماری ارتباطی، برنامه‌نویسی و یکپارچه‌سازی

یک سامانهٔ برق مبتنی بر plc زیمنس را می‌توان در سه لایه دید: تجهیزات میدانی، کنترل و نظارت. در لایهٔ میدانی، کلیدها، کنتاکت‌های کمکی، رله‌ها، حسگرها، درایوها و پاورمترها قرار می‌گیرند. لایهٔ کنترل شامل CPU و ماژول‌های ورودی‌ـ‌خروجی است؛ این لایه وضعیت‌ها را می‌خواند و منطق تصمیم‌گیری را اجرا می‌کند. در لایهٔ نظارت، HMI یا SCADA اطلاعات را به اپراتور ارائه می‌دهد، رویدادها را ثبت می‌کند و در صورت مجاز بودن، فرمان‌های بالادستی را می‌پذیرد. تفکیک این لایه‌ها مشخص می‌کند هر سیگنال از کجا می‌آید، چه معنایی دارد و در قطع ارتباط چه رفتاری باید داشته باشد.
در محصولات SIMATIC، ابزار مهندسی TIA Portal برای پیکربندی، برنامه‌نویسی و عیب‌یابی کنترل‌گرها به‌کار می‌رود. اطلاعات رسمی S7-1500 بر یکپارچگی با این محیط و قابلیت‌های ارتباطی این خانواده تأکید می‌کند؛ از جمله PROFINET و در پیکربندی‌های مناسب OPC UA. زیمنس، S7-1500. بااین‌حال، پشتیبانی از پروتکل یا قابلیت خاص به مدل CPU، ماژول، نسخهٔ نرم‌افزار و تنظیمات بستگی دارد. در انتخاب باید مشخصات همان قطعه و محدودیت‌های ارتباطی آن بررسی شود.
برای تبادل داده با پاورمترها می‌توان از پروتکل‌های پشتیبانی‌شده توسط هر دو طرف استفاده کرد. در نمونهٔ plc زیمنس 1200 و SENTRON PAC3200، Modbus TCP به‌کار رفته است. برای راه‌اندازی، آدرس‌دهی شبکه و پارامترهای ارتباطی باید هماهنگ شوند و بلوک‌های مناسب برای خواندن داده‌ها در plc زیمنس پیکربندی گردند. تفسیر رجیستر از خود ارتباط مهم‌تر است: برخی مقادیر در چند رجیستر قرار می‌گیرند، ترتیب بایت و کلمه می‌تواند متفاوت باشد و مقدار خام ممکن است به ضریب تبدیل نیاز داشته باشد. مقایسهٔ مقادیر خوانده‌شده با نمایش روی دستگاه و آزمون در چند وضعیت کاری، خطاهای مقیاس‌بندی را آشکار می‌کند.
برنامهٔ PLC بهتر است به بخش‌های خواندن ورودی‌ها، اعتبارسنجی داده، منطق کنترلی، مدیریت هشدار و به‌روزرسانی خروجی‌ها تقسیم شود. در صورت استفاده از چند تجهیز هم‌نوع، بلوک‌ها یا ساختارهای تکرارپذیر، تغییر و نگهداری را ساده می‌کنند. نام‌گذاری معنادار برای سیگنال‌ها و توضیح روشن عملکرد هر بلوک، عیب‌یابی را آسان‌تر می‌سازد. مقادیر قطع‌شده یا نامعتبر باید از مقدار واقعی متمایز شوند؛ برای مثال، قطع ارتباط با پاورمتر نباید به‌اشتباه به‌صورت مقدار صفر توان یا یک اندازه‌گیری تازه نمایش داده شود.
در طراحی HMI و SCADA، وضعیت‌ها و آلارم‌ها باید برای اپراتور قابل‌فهم باشند. نمایش مقدار بدون واحد یا بدون علامت‌گذاری کیفیت داده می‌تواند تصمیم اشتباه ایجاد کند. فرمان‌های راه دور نیز باید محدود و سطح دسترسی کاربران مشخص باشد. شبکهٔ کنترل بهتر است از شبکه‌های عمومی سازمان تفکیک شود و تغییرات، نسخه‌های نرم‌افزار، فایل‌های پروژه و گذرواژه‌ها مدیریت شوند. هر اتصال شبکه‌ای جدید، علاوه بر امکان تبادل داده، می‌تواند سطح ریسک امنیتی و نیازهای نگهداری را افزایش دهد.
برای پروژهٔ قابل‌نگهداری، نقشهٔ شبکه، فهرست آدرس‌ها، فهرست سیگنال‌ها، توضیح رجیسترها، نسخهٔ پشتیبان برنامه و تنظیمات تجهیزات باید مستند شود. ثبت اینکه هر فرمان از کدام منبع می‌آید و در چه شرایطی مجاز است، از تعارض میان کنترل محلی، PLC و SCADA جلوگیری می‌کند. آزمون ارتباط و بازیابی پس از قطع شبکه نیز باید پیش از تحویل سامانه انجام شود.

ملاحظات طراحی، ایمنی و راه‌اندازی

طراحی مناسب با تعریف دقیق عملکرد آغاز می‌شود. پیش از انتخاب CPU باید فهرست سیگنال‌ها تهیه شود: وضعیت کلیدها، فرمان‌های خروجی، اندازه‌گیری‌ها، آلارم‌ها و ارتباط با تجهیزات دیگر. برای هر سیگنال باید نوع، محدوده، منبع، مقصد و رفتار مورد انتظار در حالت عادی و خطا مشخص شود. سپس تعداد و نوع ماژول‌ها، نیاز به توسعه، شبکه و ظرفیت رزرو تعیین می‌شود. ظرفیت رزرو برای گسترش آتی مفید است، اما سخت‌افزار بیش‌ازحد بزرگ هزینه و پیچیدگی ایجاد می‌کند.
انتخاب و نصب قطعات باید با محیط الکتریکی و شرایط سایت سازگار باشد. ولتاژ تغذیه، جریان مجاز خروجی، نوع سیگنال، دمای محیط، نویز الکترومغناطیسی و نیاز به جداسازی بررسی می‌شود. خروجی PLC معمولاً برای راه‌اندازی مستقیم هر نوع بار مناسب نیست؛ بارهای پرجریان باید از طریق رلهٔ واسط، کنتاکتور یا تجهیز سازگار کنترل شوند. ولتاژ و جریان شبکه نیز نباید مستقیماً به ورودی معمولی کنترل‌گر متصل شوند. برای اندازه‌گیری باید از پاورمتر، ترانس جریان و ولتاژ یا مبدل مناسب مطابق مشخصات سازنده و مقررات مربوط استفاده کرد.
در تابلو، جداسازی مسیر کابل‌های قدرت و کنترل، زمین‌کردن اصولی، شیلدگذاری مناسب و حفاظت در برابر اضافه‌ولتاژ به کاهش اختلال کمک می‌کند. محل نصب باید دما و تهویهٔ مناسب داشته باشد. چون S7-1500 با درجهٔ حفاظت IP20 برای نصب در تابلو معرفی شده است، حفاظت در برابر گردوغبار، رطوبت و تماس باید در سطح تابلو و محل نصب فراهم شود. رعایت فاصلهٔ نصب و دستورالعمل سیم‌بندی سازنده نیز بر قابلیت اطمینان اثر می‌گذارد.
باید میان کنترل عملیاتی، حفاظت برق و ایمنی عملکردی تمایز گذاشت. PLC معمولی برای کنترل توالی و منطق فرایند طراحی می‌شود؛ حفاظت جریان و اتصال کوتاه به کلیدها و رله‌های مناسب نیاز دارد. اگر عملکرد ایمنی برنامه‌پذیر لازم باشد، معماری، CPU و ماژول‌های ایمن باید متناسب با تحلیل ریسک و استانداردهای کاربرد انتخاب شوند. توقف اضطراری یا حفاظت افراد را نمی‌توان صرفاً با یک بیت نرم‌افزاری در PLC عادی تضمین کرد. طراحی مدارهای ایمنی باید توسط متخصص و با تجهیزات مناسب انجام شود.
در برنامه‌نویسی، حالت پیش‌فرض خروجی‌ها هنگام راه‌اندازی، توقف اضطراری، قطع ارتباط یا خرابی حسگر باید از پیش تعیین شود. برای هر موتور یا کلید باید شرایط مجاز فرمان، محدودیت‌های زمانی، بازخورد واقعی و نحوهٔ اعلام خطا تعریف شود. وجود خروجی فرمان به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که تجهیز واقعاً عمل کرده است؛ دریافت بازخورد از کنتاکت کمکی یا درایو امکان تشخیص عدم تطابق فرمان و وضعیت را فراهم می‌کند. آلارم‌ها نیز باید اولویت‌بندی شوند تا هشدارهای کم‌اهمیت، خطاهای ضروری را پنهان نکنند.
راه‌اندازی باید مرحله‌ای باشد. ابتدا نقشه‌ها و تطبیق ورودی‌ـ‌خروجی‌ها بررسی می‌شوند؛ سپس هر سیگنال از تجهیز میدانی تا PLC و HMI ردیابی می‌شود. در ادامه منطق با شبیه‌سازی یا در شرایطی که فرمان قدرت از مدار جداست آزمایش می‌شود. پس از آن، توالی‌های عملیاتی و سناریوهای خطا از جمله قطع ارتباط، افت تغذیه، توقف و بازگشت پس از خاموشی آزموده می‌شوند. آزمون میدانی باید با مجوز کار و دستورالعمل بهره‌برداری انجام شود تا خطر برای افراد و تجهیزات به حداقل برسد.

مزایا، محدودیت‌ها و معیار انتخاب

PLC زیمنس انعطاف‌پذیری بالایی در اجرای منطق کنترلی ایجاد می‌کند. تغییر در برنامه می‌تواند توالی راه‌اندازی یا شرایط کنترلی را اصلاح کند، بی‌آنکه هر بار مدار گسترده‌ای از رله‌ها از نو سیم‌کشی شود. ماژولار بودن برخی خانواده‌ها، امکان افزودن ورودی‌ـ‌خروجی و ارتباطات را فراهم می‌کند. اتصال به HMI و SCADA نیز می‌تواند مشاهدهٔ وضعیت و ثبت رخدادها را بهبود بخشد. هنگامی که دادهٔ پاورمتر به کنترل‌گر می‌رسد، می‌توان اندازه‌گیری برق را در مدیریت بار یا هشدارهای عملیاتی به‌کار گرفت.
این مزایا هزینهٔ خود را دارند. هزینهٔ واقعی پروژه شامل CPU، ماژول‌ها، تابلو، پاورمترها و تجهیزات شبکه زیمنس، مهندسی، نرم‌افزار، راه‌اندازی، آزمون، آموزش و نگهداری است. نیاز به نیروی ماهر و مستندسازی مناسب نیز باید در نظر گرفته شود. اتکای بیش‌ازحد به شبکه یا برنامه‌ای که فقط یک نفر آن را می‌شناسد، می‌تواند عیب‌یابی و تداوم بهره‌برداری را دشوار کند. در یک مدار ساده و ثابت، راهکار رله‌ای یا کنترل‌گر ساده‌تر ممکن است اقتصادی‌تر و شفاف‌تر باشد؛ پس استفاده از PLC به‌خودی‌خود نشانهٔ طراحی بهتر نیست.
برای انتخاب خانواده باید از نیازها شروع کرد: تعداد ورودی‌ها و خروجی‌ها، نوع دادهٔ آنالوگ، سرعت و پیچیدگی منطق، شمار تجهیزات شبکه‌ای، نیاز به کنترل حرکت یا عملکرد ایمن، قابلیت توسعه و محیط نصب. S7-1200 G2 برای اتوماسیون پایه و طراحی فشرده معرفی شده است، در حالی که S7-1500 برای عملکرد و ساختار ماژولارتر و کاربردهای گسترده‌تر مناسب است. این تمایز راهنمای اولیه است؛ ظرفیت واقعی، رابط‌های ارتباطی و قابلیت‌های هر مدل باید از کاتالوگ و مستندات همان CPU و ماژول‌ها تأیید شود.
در پروژه‌های ارتقا، سازگاری سخت‌افزار و نرم‌افزار، نسخهٔ TIA Portal، پروتکل تجهیزات و موجودی قطعات اهمیت دارد. زیمنس اعلام می‌کند S7-1200 G2 از نظر سخت‌افزاری با نسل پیشین S7-1200 سازگار نیست؛ بنابراین امکان تبدیل برنامه به معنی سازگاری سخت‌افزار نیست. پیش از مهاجرت باید فهرست قطعات، نقشهٔ تطبیق سیگنال‌ها، آزمون ارتباط، زمان توقف و برنامهٔ بازگشت تهیه شود.
در نهایت، انتخاب باید بر مبنای هزینهٔ چرخهٔ عمر، مهارت تیم نگهداری و میزان اهمیت دسترس‌پذیری باشد. طراحی مستند، ساده و قابل‌آزمون که مرز میان کنترل، حفاظت و نظارت را رعایت کند، معمولاً از سامانه‌ای پرامکانات اما پیچیده و نامستند ارزشمندتر است. PLC زیمنس زمانی بهترین نتیجه را می‌دهد که نه بیش‌ازحد بزرگ انتخاب شود و نه مسئولیتی خارج از نقش فنی آن به سامانه واگذار گردد.

 نتیجه‌گیری

PLC زیمنس در صنعت برق برای کنترل توالی تجهیزات، مدیریت تابلوهای موتور، پایش وضعیت، گردآوری داده انرژی و یکپارچه‌سازی با HMI و SCADA کاربرد دارد. نمونهٔ رسمی تبادل داده S7-1200 با SENTRON PAC3200 از طریق Modbus TCP نشان می‌دهد چگونه اندازه‌گیری برق می‌تواند در دسترس منطق کنترلی قرار گیرد. با این حال، اندازه‌گیری دقیق، تنظیم درست ارتباط و تفسیر صحیح داده‌ها شرط بهره‌مندی از این قابلیت است.

X

مطالب مرتبط

هنوز نظری ثبت نشده است

شما هم نظر دهید